Hostas vermeerderen: De kluit delen voor meer bladpracht
Hostas zijn de sterren van elke schaduwtuin. Hun blad is groter dan je hand en komt in allerlei tinten groen, blauw en geel.
Je hebt er misschien maar eentje in de border staan, maar wist je dat je die plant in een paar jaar kunt opdelen tot een flinke groep?
Dat is de makkelijkste manier om gratis nieuwe hostas te kweken. Je leest hier precies hoe je dat doet, zonder poespas.
Wat is een hosta opdelen?
Een hosta opdelen betekent dat je de kluit van een volwassen plant in stukken snijdt.
Elk stukje met wortels en een groeipunt groeit uit tot een nieuwe plant. Je doet dit meestal in het voorjaar of de herfst, als de plant rust. De kluit zit vol energie, dus elk deel kan meteen aan de slag. Dit is een vorm van vermeerderen die werkt zonder kwekerskas of speciale spullen.
De kluit voelt stevig aan en bestaat uit vezelige wortels en soms knollen. Je ziet kleine scheuten zitten, dat zijn de nieuwe groeipunten.
Elk stuk met zo’n punt wordt een volwaardige hosta. Zonder groeipunt groeit er niets, dus controleer dat goed.
Dit werkt bij alle soorten, van groene tot blauwe en bonte hostas.
Waarom hostas opdelen?
Je plant wordt elk jaar dikker en vormt een dichte kluit. Binnenin raakt de grond uitgeput en kunnen wortels verstikken.
Het blad wordt kleiner en de plant bloeit minder. Door op te delen geef je de plant weer lucht en voeding. Je oogst meteen nieuwe planten voor andere plekken in de tuin.
Hostas delen is ook slim om ziektes te voorkomen. Een zieke kluit kun je uitdunnen en gezond houden.
Je kunt stukken cadeau doen of ruilen met buren. Zo bouw je een rijke tuin zonder dure aankopen. Het voelt alsof je tuiniermagie doet, maar het is gewoon logisch werken.
Wanneer en hoe vaak?
Hostas delen kan in het vroege voorjaar, net als de puntjes uit de grond komen.
Dat is maart of april, afhankelijk van de regio. Je kunt ook in september delen, na de bloei en voor de vorst. Doe het bij bewolkt weer, dan verdampt de plant minder vocht.
Jonge planten hoef je niet elk jaar te delen. Een volwassen kluit mag elke 3 tot 5 jaar opgedeeld worden.
Grotere soorten zoals 'Sum and Substance' kun je vaker splitsen, omdat ze snel groeien.
Kleine soorten zoals 'Blue Mouse Ears' doen het langer op één plek. Kijk naar de kluit: als hij keihard is, is het tijd.
Benodigdheden en stappenplan
Je hebt maar weinig spullen nodig. Een scherpe schop of een oud mes, een tuinvork, handschoenen en een emmer water.
Bij harde kluiten helpt een oude broodmes of een delenmes. Bij grote planten kun je een spitvork gebruiken. Zorg dat alles schoon is, want schimmel houdt niet van fris gereedschap. Plan de nieuwe plek op basis van de hostasoort.
- Zoek een geschikte plant uit, met veel blad en een stevige kluit.
- Grond water geven een dag ervoor, zodat de wortels soepel zijn.
- Graven rond de kluit, ongeveer 20 cm van de stengels.
- De kluit voorzichtig liften met een tuinvork.
- De kluit in stukken delen, elk met minstens 1 groeipunt.
- De stukken direct planten of in een emmer water zetten.
- Goed aandrukken en water geven, mulch erover tegen uitdrogen.
Blauwe hostas houden van halfschaduw, gele doen het in iets meer licht. Zet ze op arme tot matig voedzame grond, ze zijn niet kieskeurig.
Hou 40 tot 60 cm afstand, afhankelijk van de volwassen grootte. Grotere soorten hebben meer ruimte nodig.
Prijsindicaties en materiaal
Hostas kun je kopen vanaf €4,95 voor een kleine pot van 9 cm.
Een flinke kluit van 2 liter kost tussen €8 en €12. Exclusieve soorten zoals 'Guacamole' of 'Rainbow's End' zitten vaak tussen €12 en €18.
Bij tuincentra en webshops als Intratuin, GroenRijk of Onlineplanten zijn deze prijzen normaal. Goed gereedschap hoeft niet duur. Een stevige tuinvork koop je vanaf €12, een delenmes vanaf €8. Handschoenen van latex of leer zijn er vanaf €5.
Een emmer van 10 liter kost ongeveer €3. Je kunt ook een oud mes gebruiken, zolang het scherp is.
Wil je meteen veel planten, koop dan een grotere kluit en deel die op. Een kluit van 3 liter kost rond €15 en levert 4 tot 6 nieuwe planten op. Dat is €2,50 per plant, veel goedkoper dan losse kwekerspotjes.
Ruilen met andere tuiniers is vaak gratis. Zo bouw je een collectie zonder veel uit te geven.
Soorten en variaties
Hostas zijn er in allerlei maten en kleuren. Groene soorten zoals 'Frances Williams' zijn robuust en groeien snel.
Blauwe soorten zoals 'Halcyon' hebben een waslaag en houden van beschaduwing. Bonte soorten zoals 'Patriot' hebben witte randen en doen het goed in lichte schaduw.
Elke soort reageert goed op delen. Reuzensoorten zoals 'Sum and Substance' worden wel 1,5 meter breed. Die kun je om de 3 jaar opdelen en krijg je 6 tot 8 stukken van. Dwergsoorten zoals 'Blue Mouse Ears' blijven klein en geven maar 2 tot 3 delen.
Voor potten zijn compacte soorten ideaal, zoals 'Minuteman'. Wil je liever Potentilla stekken als bodembedekker? Die doen het ook op een balkon.
Kies je soort op basis van de plek. Voor diepe schaduw onder bomen zijn groene soorten beter. Voor halfschaduw met wat zon kun je gele en bonte soorten nemen.
Blauwe soorten verkleuren in de volle zon, dus liever niet. Mix soorten voor een speelse tuin, met afwisselend blad en hoogte.
Praktische tips voor succes
Deel hostas bij bewolkt weer, dan verdampt de plant minder. Geef de eerste week elke dag water bij droogte.
Doe er mulch overheen, zoals bladaarde of fijne schors, tegen uitdrogen. Voeg geen mest toe direct na delen, dat kan de wortels verbranden. Wacht tot de plant is aangeslagen. Controleer of elke deling een groeipunt heeft.
Zonder punt groeit er niets en verdwijnt het stuk. Snijd harde kluiten met een scherp mes, niet slaan met een schop.
Dat breekt wortels en verhoogt de kans op ziektes. Zet de delen op dezelfde diepte als voorheen, niet dieper of hoger.
Let op slakken, die houden van jong hosta-blad. Gebruik slakkenkorrels van bijvoorbeeld SluxX of Ferramol, vanaf €6 per zak. Bescherm de plant tegen honden en katten door een gaasrand te plaatsen.
Bij strenge vorst kun je de plant afdekken met blad of jute. Zo blijft de kluit beschermd, net zoals je bij een olijfboom stekken in Nederland zou doen.
Verzorg de plant na het delen met rustige bemesting. Gebruik organische mest zoals DCM Vivimus voor borderplanten, rond €8 per zak. Doe dat in het voorjaar, nooit in de winter.
Hou de kluit vochtig maar niet drijfnat, hostas houden van gelijkmatige vochtigheid.
Met deze aanpak groeit elke deling uit tot een prachtige plant, net zoals je eenvoudig je Philadelphus kunt vermeerderen voor een witte bloemenzee.