Kwartjesplant (Aspidistra) vermeerderen door de kluit te scheuren
Waarom de kluit scheuren?
Een Kwartjesplant groeit langzaam maar gestaag. Na een paar jaar vormt hij een dichte kluit met wortels en nieuwe scheuten.
Als je hem overpoot, zie je vaak dat de kluit uit meerdere delen bestaat die je makkelijk uit elkaar kunt trekken. Dit is de meest natuurlijke manier om de plant te vermeerderen. Je deelt eigenlijk de energie van de moederplant op in meerdere nieuwe planten.
Stekken met stekpoeder of in water is bij de Aspidistra niet nodig. De wortelstokken, die knolletjes onder de grond, bevatten genoeg energie om direct nieuwe bladeren te produceren.
Door de kluit te splitsen, zorg je ervoor dat elke nieuwe plant een evenwichtig deel van de wortels krijgt.
Zo voorkom je dat een stuk direct afsterft. Deze methode is goedkoper dan nieuwe planten kopen. Een volwassen Kwartjesplant kost al gauw €15 tot €25 in een tuincentrum. Door zelf te scheuren, heb je voor bijna niets meerdere planten.
Bovendien geef je een oude, uitgedunde plant een nieuw leven. Het is een win-winsituatie.
Wat heb je nodig?
Je hebt niet veel gereedschap nodig. Een scherp en schoon mes is het belangrijkste.
Gebruik een broodmes of een speciaal stekmes. Belangrijk is dat het mes ontsmet is, bijvoorbeeld met een beetje schoonmaakazijn of door hem kort in kokend water te dippen. Dit voorkomt dat je wortelrot overbrengt.
Verder heb je verse potgrond nodig. Kies voor een luchtige potgrond die geschikt is voor kamerplanten.
Merken als Pokon of Ecostyle hebben goede zakken van ongeveer 5 liter voor €3 tot €5. Je hebt ook nieuwe potten nodig. Voor jonge delen zijn potten van 12 tot 15 centimeter doorsnede ideaal.
Een setje van drie terracotta potten kost vaak rond de €6. Verzamel ook wat hydrokorrels of scherven voor de drainage onderin de pot.
Daarnaast is een gieter met een fijne sproeikop handig. Als je de planten extra wilt verwennen, kun je een zakje perliet of vulkaanlava kopen (ongeveer €4) om door de grond te mengen.
Dit houdt de wortels luchtig.
Stappenplan: De kluit scheuren
De beste tijd om te scheuren is in het voorjaar (maart/april) of in de zomer.
Dan is de plant in groei en herstelt hij sneller. Haal de moederplant uit de pot. Tik zachtjes tegen de kluit om losse aarde te laten vallen.
Je ziet nu de wortelstructuur liggen. Vaak zitten er al natuurlijke scheuren in de kluit waar je hem makkelijk uit elkaar kunt trekken.
Voel met je handen waar de scheiding zit. Je wilt delen maken die ongeveer even groot zijn.
Probeer per deel minstens drie tot vijf gezonde wortelknolletjes en een stukje blad te behouden. Te kleine stukjes (minder dan twee wortels) hebben minder kans van slagen. Trek de kluit voorzichtig uit elkaar. Als het niet lukt met je handen, gebruik dan het schone mes.
Snijd de kluit in plaatsen als een taart. Zorg dat elke sectie een deel van de bladeren en wortels heeft.
Controleer de wortels op zachte plekken of rot. Verwijder dode delen met je schone schaar. Een gezonde wortel is stevig en wit of lichtbruin.
Plant de delen direct in de nieuwe potten, zoals je ook zou doen bij het scheuren van een Krokodillenvaren. Vul de pot voor een derde met hydrokorrels.
Meng de potgrond met een handje perliet. Zet de kluit in de pot en vul verder aan met aarde. Druk de grond licht aan, maar niet te hard. De plant moet stabiel staan maar de wortels moeten nog kunnen ademen. Heb je toevallig een Alocasia? Leer dan ook hoe je Alocasia knollen kunt laten uitlopen.
Verzorging na het scheuren
Geef na het planten direct water. Zorg dat de grond vochtig is, maar niet drijfnat.
De Kwartjesplant houdt niet van natte voeten, dus een goede drainage is essentieel. Zet de nieuwe planten op een lichte plek, maar niet in direct zonlicht. De Aspidistra doet het goed bij indirect licht en halfschaduw.
De eerste twee weken zijn kwetsbaar. De plant moet wennen aan de nieuwe omstandigheden.
Geef alleen water als de bovenste laag grond droog aanvoelt. Meestal is één keer per week voldoende, afhankelijk van de temperatuur in huis. Geef de eerste maand geen extra voeding. De verse potgrond bevat genoeg voedingsstoffen.
Let op opvallende signalen. Als de bladeren geel worden, kan het te nat zijn.
Worden de punten bruin? Dan is de luchtvochtigheid misschien te laag. Spray af en toe met een plantenspuit.
Binnen enkele weken zie je nieuwe bladscheuten ontstaan. Dat is het teken dat de vermeerdering gelukt is.
Prijzen en alternatieven
De kosten voor deze vermeerdering zijn laag. Als je al een Aspidistra hebt, ben je alleen geld kwijt aan nieuwe potten en grond.
Een set van drie potten (12 cm) kost €6, een zak potgrond €3 en hydrokorrels €2.50.
Totaal rond de €11.50 voor drie nieuwe planten. Dat is stukken goedkoper dan drie nieuwe planten kopen, wat al snel €45 zou kosten. Er zijn verschillende soorten Kwartjesplanten.
De groene Aspidistra elatior is de bekendste en goedkoopste (€15-€20). Er zijn ook varianten met bonte bladeren, zoals de 'Milky Way' of 'Okame'.
Deze zijn vaak iets duurder (€20-€30) maar vermeerderen op dezelfde manier. Het scheuren van de kluit werkt bij alle soorten. Een alternatief is je Asparagus setaceus vermeerderen via wortelstokken. Snijd dan een stuk wortel af met een oogje en plant deze in vochtig zand.
Dit duurt langer dan kluitscheuren en is minder betrouwbaar. Kluitscheuren is sneller en geeft direct volwassen planten.
Voor beginners is de kluitmethode dus het beste.
Praktische tips voor succes
Gebruik nooit een vieze snoeischaar. Roest of vuil veroorzaakt snel wortelrot.
Maak je gereedschap altijd schoon voor en na gebruik. Dit is een kleine moeite maar het redt je plant. Als je twijfelt over de scherpte, vervang dan het mes.
Een bot mes maalt de wortels kapot in plaats van te snijden.
Let op de grootte van de delen. Te veel blad op een klein stukje wortel zorgt voor uitdroging. De plant moet het blad namelijk van water voorzien via de wortels. Als de verhouding niet klopt, kun je beter wat blad verwijderen.
Knip de bladeren niet helemaal weg, maar laat een derde tot de helft zitten. Staar je niet blind op de prijs.
Een goede potgrond is het geld waard. Goedkope aarde kan verdicht zijn en weinig lucht geven aan de wortels. Kies voor een merk als Pokon of Ecostyle.
Ze zijn duurder (€5 per zak) maar bevatten de juiste mix voor kamerplanten.
Je investeert in een gezonde basis. Als je de planten cadeau wilt doen, verpak ze dan in een leuk papiertje of een jute zak. Een zelfvermeerderde plant is persoonlijker dan een gekochte.
Je kunt ze ook in een groepje bij elkaar zetten. Drie kleine Kwartjesplanten in een grote schaal zien er prachtig uit en geven meteen sfeer in huis.