Phlox vermeerderen: Wortelstekken in de winterperiode
Phlox is zo’n plant die je tuin in de zomer transformeert met zeeën van kleur.
Je wilt meer van die prachtige bloemen, maar een nieuwe plant kopen kost geld. Gelukkig kun je phlox heel makkelijk zelf vermeerderen, zelfs in de winter. We gaan het hebben over wortelstekken: een simpele, goedkope manier om in de koude maanden nieuwe planten te kweken. Je hebt er weinig voor nodig, en het geeft een enorm voldoening om straks in het voorjaar je eigen gekweekte phlox in de grond te zetten.
Wat zijn wortelstekken en waarom doe je dit?
Wortelstekken zijn stukjes wortel die je van een bestaande plant afsnijdt. Je stopt ze in de grond, en uit die stukjes groeien nieuwe planten.
Het is een vorm van vermeerderen die heel natuurlijk gaat. Je maakt eigenlijk een kopie van de moederplant. Waarom zou je dit doen in de winter?
Omdat de plant in rust is. De energie zit niet in de bladeren of bloemen, maar in de wortels.
Die wortels zijn nu vol leven en klaar om nieuwe scheuten te vormen. Als je in de winter wortelstekken zet, heb je in het voorjaar al jonge planten klaar om uit te groeien tot volwassen phlox. Het is ook een goedkope manier om je tuin vol te krijgen.
Een phlox plant kost al snel €5 tot €10. Met wortelstekken kun je voor bijna niets tien nieuwe planten kweken. Bovendien weet je precies wat je krijgt: de bloemkleur en groeiwijze zijn identiek aan de moederplant.
Wanneer en hoe pak je het aan?
De beste tijd voor wortelstekken is van november tot maart. De plant slaapt, en de grond is nog niet bevroren.
Kies een droge dag, want natte grond maakt het moeilijker om wortels te vinden en te snijden. Je hebt nodig: een scherpe snoeischaar, een schone emmer met water, en potgrond. Gebruik potgrond die luchtig is, zoals die van DCM of ECOstyle, verkrijgbaar bij tuincentra voor ongeveer €4 per 10 liter.
Je kunt ook zand mengen om de drainage te verbeteren. Gravend rond de moederplant zoek je naar dunne, jonge wortels.
Snijd stukjes van ongeveer 5 tot 10 cm lang. Zorg dat elk stukje minstens één knop heeft (dat is een verdikking waaruit nieuwe groei komt). Doe de stukjes meteen in water, zodat ze niet uitdrogen. Plant de wortelstekken in potten of trays.
Druk ze zachtjes in de grond, ongeveer 2 cm diep. Zorg dat de knop omhoog wijst.
Geef water, maar maak het niet te nat. Zet de potten op een koele, lichte plek, zoals een onverwarmde serre of een koude kas. Binnen op een vensterbank kan ook, maar zorg dat het niet te warm wordt.
Verschillende soorten phlox en hun wortelgedrag
Niet alle phlox soorten reageren hetzelfde op wortelstekken. De meest voorkomende is Phlox paniculata, de pijlkruidphlox.
Deze heeft dikke, vlezige wortels die makkelijk stekken. Een andere soort is Phlox subulata, de kruipende phlox. Deze heeft fijnere wortels en is iets lastiger te vermeerderen, maar het kan wel.
Phlox paniculata is ideaal voor beginners. De wortels zijn stevig en groeien snel uit.
Je kunt stekken van elke kleur nemen: roze, wit, paars. De moederplant bepaalt de kleur, dus kies een plant met bloemen die je mooi vindt. Voor Phlox subulata, die vaak als bodembedekker groeit, werken ook wortelstekken, maar je moet voorzichtig zijn.
De wortels zijn dun en broos. Snijd ze voorzichtig en vermeerder je planten door worteluitlopers, maar plant ze niet te diep.
Deze soort doet het goed op een zonnige plek en heeft weinig water nodig.
Prijzen: Een phlox paniculata plant kost €5-€8, subulata vaak €4-€6. Voor wortelstekken betaal je niets extra, alleen wat tijd en materiaal. Als je kant-en-klare stekken wilt kopen, kosten ze €2-€3 per stuk, maar zelf doen is leuker en goedkoper.
Stappenplan: van wortel tot nieuwe plant
- Zoek en snijd: Graaf voorzichtig rond de moederplant. Snijd 5-10 cm lange wortelstukjes met een schone snoeischaar.
- Reinigen: Spoel de wortels af onder koud water om aarde te verwijderen. Doe ze in een emmer water tot je klaar bent.
- Planten: Vul potten of trays met potgrond. Druk de wortelstukjes 2 cm diep in de grond, met de knop omhoog.
- Water geven: Besproei licht. De grond moet vochtig zijn, maar niet drijfnat.
- Locatie: Zet de potten op een koele, lichte plek (10-15°C). Binnen op een vensterbank kan, maar vermijd directe hitte van radiatoren.
- Wachten: Het duurt 4-8 weken voordat scheuten verschijnen. Wees geduldig.
- Uitplanten: Als de scheuten 5-10 cm hoog zijn, verpot je ze naar grotere potten of direct in de tuin in het voorjaar.
Tip: Gebruik stekgrond voor betere resultaten. Dit is fijnere grond die zuurstof beter doorlaat. Merken als Pokon of Substral verkopen stekgrond voor €3-€5 per 5 liter.
Veelvoorkomende problemen en oplossingen
Soms groeien de wortelstekken niet. Dit kan komen door te natte grond, waardoor de wortels rotten.
Controleer of de potgaten niet verstopt zijn. Gebruik een pot met drainagegaten. Als de wortels uitdrogen, worden ze slap en groeien ze niet meer.
Houd ze altijd in water tot je ze plant. Werk snel, vooral bij koud weer, zeker als je hortensia's wilt stekken in de zomer of winter.
Als er schimmel op de grond komt, is de luchtvochtigheid te hoog. Zet de potten wat verder uit elkaar en zorg voor betere ventilatie. Een koude kas is ideaal, maar een open raam werkt ook.
Phlox houdt van vochtige grond, maar niet van wateroverlast. Meng zand door de potgrond als je twijfelt over de drainage. Dit kost niets extra en verbetert de groei.
Praktische tips voor succes
Begin met een paar wortelstekken, niet meteen de hele plant. Zo leer je hoe het werkt zonder veel risico.
Je kunt altijd meer proberen als het lukt. Label je potten met de soort en kleur. Zo weet je later wat je hebt. Gebruik een stift op een plastic label, of schrijf op de pot met een watervaste stift.
Geef pas water als de bovenste laag droog aanvoelt. Te veel water is erger dan te weinig.
Phlox is sterk, maar wortelstekken zijn nog kwetsbaar. Als je geen kas hebt, kun je de potten binnen op een koele plek zetten.
Een onverwarmde gang of slaapkamer werkt goed. Zorg voor licht, maar geen direct zon. Oogst wortelstekken van gezonde planten.
Vermijd planten met ziekten of plagen. Een gezonde moederplant geeft sterke stekken; zo kun je ook succesvol je passiebloem vermeerderen via stengelstekken.
Na het uitplanten in het voorjaar, geef je de jonge phlox regelmatig water en mest. Gebruik een algemene tuinmest, zoals die van DCM (€5-€7 per 2 kg), om de groei te stimuleren. Met deze methode kun je je tuin vullen met phlox zonder veel geld uit te geven.
Het is een leuk winterproject dat resulteert in een zomer vol kleur.
Probeer het eens, en je zult verrast zijn hoe makkelijk het is.