Planten-terraruim maken met eigen stekjes: Een mini-ecosysteem
Stel je voor: je hebt een paar prachtige stekjes over van je Monstera of een stukje van je varen dat je net hebt gesnoeid. Je wilt ze niet zomaar in een glas water zetten, je wilt iets moois maken.
Een terrarium is het antwoord. Het is niet zomaar een pot met aarde; het is een gesloten of halfopen wereldje waarin je planten bijna vanzelf groeien.
Je creëert je eigen mini-jungle op je salontafel. Waarom zou je dit doen? Omdat het ontzettend rustgevend is.
Je bent even niet met je telefoon bezig, maar met je handen in de aarde. Een terrarium met je eigen stekjes zorgt voor een stukje groen in huis dat bijna geen onderhoud vraagt.
Het is de perfecte manier om je plantencollectie uit te breiden zonder meteen een nieuwe grote plant te kopen. En eerlijk is eerlijk, het staat ook gewoon heel cool.
Wat is een terrarium precies?
Een terrarium is eigenlijk een glazen pot of bak met daarin een miniatuur-ecosysteem.
Je bootst hiermee de natuurlijke omgeving van je planten na. Denk aan de bodem, de plant en het vocht. Als je het goed doet, creëer je een gesloten cyclus. De plant verdampt water, dat condenseert op de wanden en weer naar beneden druppelt.
Zo blijft de vochtigheid op peil en hoef je bijna nooit water te geven. Het draait allemaal om de juiste lagen.
Je begint niet zomaar met potgrond. Je bouwt als het ware een filter van onderaf.
Dit zorgt ervoor dat de wortels van je stekjes niet verdrinken en dat er geen schimmel ontstaat. Voor stekjes is dit ideaal; ze hebben de warmte en vochtigheid die ze nodig hebben om wortels te schieten.
De bouwstenen van je mini-ecosysteem
Om te beginnen heb je een glazen pot nodig. Dit kan een oude weckpot zijn, een speciale terrariumvaas van Xenos of een glazen stolp van Ikea. Zorg dat je hem makkelijk kunt openen om de boel te verzorgen.
De maat hangt af van hoeveel stekjes je hebt; begin klein met een pot van ongeveer 20 cm hoog.
- Hydrokorrels: Een laag van ongeveer 2 tot 3 centimeter. Dit zijn kleikorrels die water opslaan. Ze kosten ongeveer €3,- per kilo bij tuincentra.
- Actieve kool: Een dun laagje (een theelepel is genoeg). Dit houdt de boel fris en voorkomt schimmel en stank. Een zakje kost rond de €4,-.
- Substraat: Gebruik speciale terrariumaarde of meng gewone potgrond met wat perliet (dat zijn die witte bolletjes) om het luchtig te houden. Doe hier ongeveer 3-5 cm van bovenop.
De bodem is het allerbelangrijkst. Zonder goede drainage gaan je stekjes dood.
Je bouwt de bodem als volgt op: Je stekjes hebben licht nodig, maar geen direct fel zonlicht. Een plekje voor je stekjesstation uit de zon, maar wel bij een raam, is perfect. De warmte zorgt ervoor dat de planten sneller wortels maken.
Varianten: van budget tot luxe
Niet iedereen heeft evenveel budget of ruimte. Je kunt een terrarium zo duur maken als je wilt.
- De Budget Bouwer (€5 - €15): Pak een glazen potje van de kringloop (€2,-) of een simpel glas van de Hema. Gebruik hydrokorrels die je over hebt van je andere planten en een stekje uit je eigen tuin. Dit is de perfecte manier om te testen of je het leuk vindt.
- De Middenmoter (€20 - €40): Koop een mooie glazen stolp of een aquarium van Marktplaats (maat 20x20x20 cm, vaak voor €15,-). Koop een zakje speciale terrariummix en een leuk stekje van een Calathea of Fittonia bij een plaatselijke kweker (€5-€8).
- De Designer (€50+): Ga voor een gesloten glazen bol (terrariumbol) van een merk als Mooi Wonen of een duurder merk als Ecoterrarium. Deze kosten vaak tussen de €50 en €100. Je combineert dit met zeldzame stekjes, zoals een variegata Monstera, en voegt decoratie toe zoals mos of kleine kiezels.
Hieronder een paar opties: Let op: voor gesloten systemen (bollen of flessen) werken vochtminnende planten het beste. Denk aan varens, Calathea's of kleine Pilea's. Droge kamerplanten zoals een cactus doen het hier vaak niet goed in.
Stappenplan: Aan de slag gaan
Zorg dat je alles bij de hand hebt voordat je begint. Je wilt niet met vieze handen door je huis lopen zoeken naar een lepel.
Leg een oude krant op tafel. Spoel je hydrokorrels en je substraat even schoon onder de kraan, zodat het stof er af is. Begin met de laagjes in de pot.
Schep de hydrokorrels erin. Strooi daarna de laag actieve kool eroverheen.
Het maakt niet uit als het niet perfect gelijk ligt. Daarna vul je de pot voor ongeveer een derde met je aardemengsel. Druk dit niet te hard aan, je wortels moeten kunnen ademen.
Haal je stekje uit zijn potje. Masseer zachtjes de wortelkluit om losse aarde te verwijderen.
Maak met je vinger of een lepeltje een gat in het substraat en plant je stekje erin.
Druk de aarde voorzichtig aan rondom de stengel. Herhaal dit voor de andere stekjes, maar houd genoeg ruimte tussen de planten. Als laatste spray je de boel lichtvochtig met een plantenspuit. Je wilt de aarde niet weken, maar net vochtig genoeg maken voor je kostbare stekjes.
Zet de deksel of stolp erop (als je die hebt) en zet het op een lichte plek. Vanaf nu hoef je alleen te kijken en te genieten.
Onderhoud: Wat nu?
Het leuke aan een terrarium is dat het zijn eigen gang gaat. De eerste week check je elke dag of de wanden niet compleet dichtgeslagen zijn met condens. Als dat zo is, doe je de deksel even een uurtje open om te luchten.
Is het juist droog? Dan spray je bij.
Na een maand zijn je stekjes meestal goed geworteld. Je ziet dan nieuwe blaadjes verschijnen.
Vanaf dat moment hoef je bijna nooit meer water te geven. In een gesloten terrarium kan een bodempje water in de hydrokorrels soms genoeg zijn voor maanden. Let op tekenen van schimmel.
Witte pluis betekent vaak te vochtig of te weinig lucht. Haal dan de deksel er vaker af.
Pro-tip: Wil je een stekje van je varen of Pilea vermeerderen? Snijd een stukje stengel met een wortelknop af en zet dit direct in het natte substraat. Dit werkt vaak sneller dan stekken in water.
Als bladeren geel worden, is het te donker of heb je te veel water gegeven. Je hoeft geen groene vinger te hebben om dit te laten slagen. Het is een kwestie van de juiste laagjes bouwen en de plant de tijd geven. Zodra je eerste terrarium staat, wil je er meteen nog een maken.
Die ene lege weckpot in je kast? Die roept al om planten, of misschien wel om wat leuke botanische decoratie.