Zelfwatergevende potten vs. Traditionele potten voor jonge planten
Je staat voor je jonge planten en vraagt je af: ga ik voor een traditionele pot of probeer je die zelfwatergevende potten die overal online opduiken?
Het is een eerlijke vraag. Vooral als je net begint met stekken van je Monstera of je eerste tuinplanten op de vensterbank zet.
Traditionele potten zijn simpel en bekend, maar die zelfwatergevende systemen beloven een stuk minder gedoe. Laten we zonder poespas kijken wat echt werkt voor jouw jonge groen.
Hoe werken zelfwaterende bloempotten?
Een zelfwatergevende pot is eigenlijk een slimme pot met een ingebouwd reservoir. Je vult dit reservoir onderin met water.
De potgrond zuigt via een katoen of synthetisch koord (een wicking systeem) geleidelijk water omhoog naar de wortels. Zo blijft de grond vochtig, maar niet drijfnat. Het voorkomt dat je planten uitdrogen, maar het voorkomt ook wortelrot.
Dat wortelrot ontstaat namelijk als wortels te lang in stilstaand water staan.
Bij een zelfwatergevende pot blijft het water op een veilige afstand en haalt de plant precies wat die nodig heeft. Deze systemen werken volgens capillaire actie. Denk aan een bloempot met reservoir die water via een lont omhoog trekt. Dat klinkt technisch, maar in de praktijk voelt het gewoon aan als een pot die voor zichzelf zorgt. Het is ideaal voor jonge planten die nog geen stabiel wortelstelsel hebben, maar wel regelmatig vocht nodig hebben.
Wat is een bloempot met waterreservoir?
Een bloempot met waterreservoir is een pot met twee delen: een bovenste gedeelte voor de potgrond en de plant, en een onderste reservoir voor het water. Tussen die twee ligt een afscheiding met een gat of een kanaal voor de lont.
Je kunt deze potten zowel binnen als buiten gebruiken, afhankelijk van het materiaal. Sommige potten zijn gemaakt van gerecycled plastic, andere van keramiek of kunststof. Ze zijn verkrijgbaar in allerlei maten, van kleine stekkenpotten tot grote buitenpotten voor hortensia's.
Belangrijk is dat je de pot goed installeert. Je vult de potgrond tot ongeveer een duimbreedte onder de rand.
Op de bodem leg je speciaal grind of korrels voor extra drainage. Het reservoir vul je pas als de plant minimaal 12 weken is doorworteld via normale bewatering. Zonder deze doorwortelingsperiode loop je het risico op wortelrot, zelfs bij een zelfwatergevend systeem.
Dit zijn de 6 fijnste zelfwaterende bloempotten:
Er zijn veel zelfwatergevende potten op de markt, maar niet allemaal zijn ze even geschikt voor jonge planten. Hieronder licht ik er drie uit die goed werken voor kamerplanten en tuinplanten. Deze potten zijn verkrijgbaar bij Nederlandse webshops zoals Bol, Warentuin.nl, Homedeco.nl en TuincentrumOutlet.com.
De Elho self watering insert is een duurzame keuze. Hij is gemaakt van gerecycled plastic en heeft een handige watermeter.
Elho – Duurzaam en slim met watermeter
Die meter geeft aan hoeveel water er nog in het reservoir zit. Je kunt hem bijvoorbeeld gebruiken voor je stekken van een Pilea of een jonge varens.
De watermeter helpt je om niet te veel bij te vullen. Bij vetplanten vul je het reservoir voor de helft, bij andere planten tot maximaal de streep. Je koopt deze inserts bij Bol, Warentuin.nl, Homedeco.nl en TuincentrumOutlet.com.
Pera bloempot – Hip design met verborgen techniek
De Pera bloempot is een stijlvolle pot met een verborgen waterreservoir. Hij is gemaakt van 100% gerecycled kunststof en is UV- en vorstbestendig.
Dat maakt hem geschikt voor buiten op je terras of balkon, maar ook binnen. Je kunt hem gebruiken voor jonge tuinplanten zoals lavendel of voor kamerplanten zoals een jonge ficus. Het design is modern en past in elk interieur. De Lechuza Classico Color is een luxe pot met een groot waterreservoir.
Lechuza Classico Color – Luxe look en groot waterreservoir
Hij heeft een ingebouwd bewateringssysteem met een dopje dat je kunt verwijderen voor buiten gebruik. Je kunt hem gebruiken voor planten die net zijn doorworteld, zoals een hortensia.
Je moet wel minimaal 12 weken wachten voordat je het systeem gebruikt.
De pot is verkrijgbaar in verschillende maten en kleuren, en je kunt hem bij diverse webshops bestellen.
Installeren van het bewateringssysteem
Het installeren van een zelfwatergevend systeem is eenvoudig, maar je moet wel een paar stappen volgen. Lees altijd de handleiding die bij de pot zit.
Begin met het leggen van een laag speciaal grind of korrels op de bodem.
Dat voorkomt dat de wortels in contact komen met het water in het reservoir. Vul daarna de potgrond tot ongeveer een duimbreedte onder de rand. Plant je jonge plant erin en geef hem water via de bovenkant, niet via het reservoir.
Laat de plant minimaal 12 weken doorwortelen via normale bewatering. Pas daarna vul je het reservoir.
Check of de pot geschikt is voor binnen of buiten. Sommige potten, zoals de Lechuza Classico, hebben een dopje dat je kunt verwijderen voor buiten gebruik. Na het bijvullen van het reservoir wacht je 2 tot 10 dagen voordat je weer bijvult, afhankelijk van de watermeter en de behoefte van je plant.
Vergelijking: zelfwatergevende potten vs. traditionele potten
Om een goede keuze te maken, vergelijken we beide opties op een aantal concrete criteria.
We kijken naar prijs, capaciteit, gebruiksgemak, kosten op termijn en geschiktheid voor jonge planten. Prijs: Traditionele potten zijn vaak goedkoper.
Een simpele plastic pot van 12 cm kost ongeveer €2 tot €5. Zelfwatergevende potten zijn duurder: een Elho insert kost rond de €10 tot €15, een Lechuza Classico begint bij €25 en kan oplopen tot €50 voor een grote maat. De Pera bloempot zit daar tussenin, rond de €20. Capaciteit: Traditionele potten zijn verkrijgbaar in elke maat, van mini voor stekken tot groot voor volwassen planten.
Zelfwatergevende potten zijn vaak groter, maar er zijn ook kleine maten verkrijgbaar voor stekken, waarbij de keuze voor de juiste potgrond voor stekjes essentieel is.
De Elho insert is geschikt voor potten vanaf 12 cm, de Lechuza Classico begint bij 18 cm. Gebruiksgemak: Traditionele potten vereisen dat je zelf regelmatig water geeft. Dat is simpel, maar je moet wel opletten dat je niet te veel of te weinig geeft.
Zelfwatergevende potten nemen dat werk uit handen. Je vult het reservoir en de pot zorgt voor een gelijkmatige vochtigheid.
Wel moet je de plant eerst laten doorwortelen, anders loop je risico op wortelrot.
Kosten op termijn: Traditionele potten zijn een eenmalige aankoop. Je kunt ze jarenlang gebruiken. Zelfwatergevende potten zijn duurder in aanschaf, maar ze besparen water en tijd.
Je vult het reservoir minder vaak, wat vooral handig is als je op vakantie gaat. Op de lange termijn kunnen ze goedkoper zijn als je veel planten hebt.
Geschiktheid voor jonge planten: Traditionele potten zijn ideaal voor stekken en jonge planten, waarbij de keuze tussen vloeibare voeding of korrels cruciaal is voor een gezonde groei.
Zelfwatergevende potten zijn ook geschikt, maar alleen als je de plant eerst laat doorwortelen. Voor vetplanten en cactussen is een zelfwatergevende pot minder geschikt, tenzij je het reservoir maar half vult.
Duurzaamheid: Zelfwatergevende potten zoals de Elho en Pera zijn gemaakt van gerecycled plastic en gaan lang mee. Traditionele potten van plastic zijn ook duurzaam, maar keramieken potten kunnen breken. Kies je voor duurzaamheid, dan zijn de gerecyclede zelfwatergevende potten een goede optie. Onderhoud: Bij traditionele potten moet je regelmatig water geven en controleren op uitdroging.
Bij zelfwatergevende potten moet je het reservoir bijvullen en de watermeter in de gaten houden.
Ook moet je af en toe de pot schoonmaken om algengroei te voorkomen.
Keuzehulp: welke pot kies je?
Kies voor een traditionele pot als je net begint met planten of stekken.
Het is goedkoop, simpel en je leert snel hoeveel water je plant nodig heeft. Ideaal voor kleine stekken van je Monstera of Pilea.
Kies voor een zelfwatergevende pot als je weinig tijd hebt of vaak vergeet water te geven. Ook handig voor grotere planten of als je op vakantie gaat. Een middenweg is om te beginnen met een traditionele pot en later over te stappen op een zelfwatergevende pot als de plant groter is. Zo geef je je jonge plant de tijd om te groeien en te wennen aan jouw bewateringsroutine, waarbij je kunt kiezen tussen kamerplanten stekken in water vs. direct in de definitieve pot.
Je kunt ook een losse self watering insert kopen, zoals die van Elho, en die in een bestaande pot plaatsen.
Onthoud: lees altijd de handleiding, laat de plant eerst 12 weken doorwortelen en check of de pot geschikt is voor binnen of buiten. Zo voorkom je wortelrot en geniet je optimaal van je jonge planten.