Citroenboom kweken uit een pit: Een leuk project voor de lange termijn
Een citroenboom uit een eigen pit kweken? Dat is een project waar je écht trots op bent.
Het is een beetje geduld, een beetje magie, en uiteindelijk een eigen boom die misschien ooit wel een frisse citroen geeft. Het is veel leuker dan een plantje uit de winkel, want je kent het hele verhaal. Van die ene pit tot aan een groene boom in je woonkamer.
Je begint met een simpele citroen uit de supermarkt. Haal de pit eruit, was hem goed en je bent al begonnen.
Het duurt even voor je iets ziet, maar dat wachten hoort erbij.
Dit is een project voor de lange termijn, iets waar je elke week een beetje aan werkt.
Waarom een citroenboom uit een pit?
Je vraagt je misschien af waarom je niet gewoon een kant-en-klare boom koopt.
Nou, dat kan natuurlijk ook. Een kleine citroenboom uit het tuincentrum kost al gauw tussen de €15 en €25.
Toch mis je dan iets. Je mist het verhaal. Als je zelf begint met een pit, weet je precies wat de boom heeft meegemaakt. Je ziet hem groeien vanaf het allereerste begin.
Het is een stukje bewustwording van hoe planten werken. Het is veel goedkoper, natuurlijk.
Een pitje kost nul euro. Je leert ook veel over de plant zelf. Je merkt dat hij licht nodig heeft, water, en soms een beetje extra zorgen.
Het is een soort van mini-therapie. Je bent even met je handen in de aarde, zonder dat je meteen een grote tuin nodig hebt.
Het werkt hetzelfde als bij het stekken van een Pilea of een vijgenboom.
Je neemt een stukje van de plant en geeft het een nieuwe kans. Alleen hier begin je met een zaadje.
De start: van pit tot plantje
Het begin is het allerbelangrijkste. Doe je dit goed, dan heb je veel meer kans op succes.
Je kunt niet zomaar elke pit in de grond stoppen en hopen op het beste. Volg deze stappen en je groeit een stuk sneller.
Wat je nodig hebt
- Een biologische citroen. Waarom? De niet-biologische zijn vaak behandeld met middelen die de kiemkracht remmen. Je betaalt misschien €0,50 meer, maar het scheelt een hoop frustratie.
- Een potje met een gat in de bodem. Een simpel plastic bakje van €1-€2 werkt prima.
- Potgrond. Geen tuinaarde, dat is te zwaar. Een zakje universele potgrond van €3-€4 is perfect. Je kunt ook speciale citrusgrond kopen, maar voor de start is het niet nodig.
- Een plastic zak of een stukje plastic folie. Dit maakt een mini-kas.
De stappen
- De pit bewerken. Haal de pit uit de citroen. Maak hem schoon. Je hoeft het vruchtvlees er niet helemaal af te peuteren, maar het helpt wel. Leg de pit in een bakje met lauwwarm water. Laat hem een nachtje weken. Dit heet weken. Het maakt de harde schil week en vertelt de pit dat het tijd is om wakker te worden.
- De pot vullen. Vul je potje met de potgrond. Maak het niet te nat, vochtig is genoeg. Druk het licht aan.
- De pit planten. Maak een klein gat van ongeveer 1 tot 1,5 centimeter diep. Leg de pit erin. Dek hem toe met aarde. Druk zachtjes aan.
- De kas. Doe de plastic zak over het potje. Zet het vast met een elastiekje. Dit zorgt voor een warme en vochtige omgeving. De luchtvochtigheid is cruciaal voor het ontkiemen.
- Wachten. Zet het potje op een warme plek. Bijvoorbeeld op de verwarming (niet te heet!) of in de vensterbank op het zuiden. Controleer elke paar dagen of de aarde nog vochtig is. Spuit eventueel een beetje water bij. Het kan 2 weken duren, maar soms ook 8 weken voordat je iets ziet. Wees geduldig.
De groei: van kiem naar boom
Zodra je het eerste groene puntje ziet, gaat het los. De eerste blaadjes zijn vaak nog klein en anders dan de bladeren van een volwassen boom.
Ze zien er soms wat bleek of andersgevormd uit. Dat is normaal. De plant is nog een baby. Nu begint het echte werk. Je moet de plant langzaam wennen aan de omstandigheden in je huis.
De eerste maanden is de plant heel kwetsbaar. Zorg dat de grond nooit uitdroogt, maar ook niet drijfnat staat.
Een citroenplantje houdt van een slokje water, maar geen zwembad. Geef water als de bovenste laag aarde droog aanvoelt, ongeveer eens in de 3 tot 5 dagen, afhankelijk van de temperatuur in je huis. Wil je ook eens basilicum stekken in water? Dat is een makkelijke manier om je kruidentuin uit te breiden.
Zet hem op de zonnigste plek die je hebt. Een raam op het zuiden is ideaal. Kan het echt fel zonlicht zijn in de zomer?
Dan kun je hem iets verder van het raam zetten of een dun vitrage voor doen om te voorkomen dat de bladeren verbranden. Na een half jaar tot een jaar zal de plant genoeg wortels hebben om te verpoten.
Doe dit in een grotere pot, maximaal 2 maten groter. Te grote potten zijn niet goed, want de aarde blijft te lang nat rondom de wortels die de ruimte nog niet vullen. Gebruik nu wel citruspotgrond.
Die is zuurder en bevat de juiste voedingsstoffen. Een zakje van 5 liter kost ongeveer €5-€7.
Verzorging op de lange termijn
Een citroenboom is geen snelle groeier. Verwacht geen boom van een meter na een jaar.
Een boom die uit een pit groeit, doet er vaak 5 tot 7 jaar over om vruchten te dragen, soms wel langer. En dan is het nog geen garantie dat de citroenen groot en smaakvol zijn.
De pit van een hybride citroen geeft een boom die iets anders is dan de ouderplant. Maar dat maakt het juist leuk. Het is jouw unieke boom. Om hem gezond te houden, heeft hij elk jaar een beetje extra hulp nodig.
In de lente en zomer, als hij actief groeit, geef je elke 2 weken een beetje voeding.
Gebruik een speciale meststof voor citrusplanten. Die van Pokon of Ecostyle zijn goed verkrijgbaar en kosten rond de €6-€8 voor een fles. In de winter gaat de boom in rust.
Minder water, geen voeding, en een koele plek is fijn. Een onverwarmde gang of serre is ideaal.
Als je hem in de woonkamer moet houden, zorg dan dat hij niet pal naast de radiator staat.
De luchtvochtigheid in de winter is een aandachtspunt. Verwarming droogt de lucht op. Een citroenboom kan daar niet tegen.
Zet hem op een schaal met natte kiezels of gebruik een luchtbevochtiger. Af en toe sproeien met water helpt ook, maar het is geen wondermiddel.
Alternatieven en kostenplaatje
Je bent nu al een tijdje bezig en je boom is misschien 30 centimeter. Dan wil je weten wat de opties zijn.
Je kunt je eigen boom blijven verzorgen, of je koopt er een.
Als je een citroenboom koopt die al vruchten draagt, ben je wel meer geld kwijt. Een kleine boom (50-70 cm) met een of twee citroenen er al aan kost al snel €30 tot €50. Grotere exemplaren, vanaf 1 meter, kunnen oplopen tot €80 of meer.
Je betaalt voor de leeftijd en de garantie op vrucht. De goedkoopste optie is en blijft de pit. De totale kosten voor de eerste twee jaar zijn: Totaal: zonder warmtematje ben je voor €13 euro klaar.
Met matje rond de €30. Als je de boom overleeft, is dat een schijntje vergeleken met de winkelprijs.
- Grond: €4
- Pot: €2
- Meststof: €7
- Eventueel een warmtematje (een zachte verwarmingsmat voor onder de pot, ideaal voor ontkiemen, circa €15-€20): optioneel, maar helpt enorm.
Je investeert vooral tijd. Een kwartier per week om te kijken, water te geven, en te draaien voor het licht.
Als je een fanatieke tuinier bent, kun je ook proberen te stekken of knoflook planten en vermeerderen. Een stekje van een bestaande citroenboom heeft sneller vrucht. De stekken van een vijg of olijfboom zijn populair, maar van een citroen is het lastiger.
De stek is gevoelig voor uitdroging. Een pit is sterker in het begin, maar langzamer.
Praktische tips voor succes
Wil je de grootste kans op een prachtige boom? Houd dan deze dingen in je achterhoofd.
Ze maken het verschil tussen een teleurstelling en een successverhaal. Een citroenboom uit een pit kweken is een project van de lange adem. Wil je liever sneller resultaat? Dan is passievrucht kweken uit zaad een leuk alternatief, al blijft het een project voor de lange adem.
- Meerdere pitten. Plant niet één, maar drie of vier pitten in één pot of in aparte potjes. Niet elke pit kiemt. Zo heb je meer kans op ten minste één goede plant. Je kunt ze later van elkaar scheiden of de sterkste uitkiezen.
- De juiste temperatuur. Ontkiemen doet een citroenpit het beste bij 20 tot 25 graden. Zonder deze warmte kan het maanden duren of mislukken het helemaal. Een plekje boven de verwarming is vaak warmer dan je denkt. Voel regelmatig met je hand.
- Geen wateroverlast. De meeste beginners geven te veel water. De pit en de jonge wortel gaan dan rotten. Voel altijd even met je vinger in de aarde. Is het nog klam? Wacht dan nog een dag.
- Plagen. Als je boom binnen staat, kan hij last krijgen van spint of witte vlieg. Spint zie je als fijne spinnenwebben op de bladeren. Witte vlieg is een wolkje kleine witte beestjes als je aan de boom schudt. Bestrijd dit met een biologische spray (bv. van Ecostyle, rond de €10) of door de plant regelmatig goed te sproeien met water.
- Verpotten. Doe dit alleen in het voorjaar. Als de wortels onderuit de pot komen of bovenop de aarde groeien, is het tijd. Neem een pot die net iets groter is. Te groot is funest.
Het is een groene metgezel voor de komende jaren. Het geeft voldoening om te zien hoe een zaadje uit een simpel stuk fruit uit de supermarkt uitgroeit tot een struik met glimmende, donkergroene bladeren.
En misschien, heel misschien, ooit...